Zapisy prawne, które powinny znaleźć się w polskim testamencie odbiegają od wyobrażeń, które niejednokrotnie wynieśliśmy z amerykańskich filmów. Brak spisanego testamentu powoduje tzw. dziedziczenie ustawowe. Wtedy wszystkie uprawnieni i nie wydziedziczeni spadkobiercy mają prawo do udziału w spadku.

Testament u notariusza czy testament własnoręczny – różnice

Testament jest aktem wiążącym prawnie, określającym dyspozycję wobec naszego majątku. Może go sporządzić każda osoba pełnoletnia. Możemy go spisać w dwojaki sposób. Każdy z tych aktów ma swoje plusy i minusy. Każdy z nich jest też szybki do wykonania.

Akt testamentu jako oświadczenie woli może być spisany samodzielnie. Określany jest on testamentem holograficznym. Jest to czynność osobista, nie można jej wykonać przez pełnomocnika. Polskie prawo określa, że muszą być spełnione konkretne warunki w tym przypadku:

musi być spisany w całości własnoręcznie, nie może być podyktowany, ani nie może być spisany i wydrukowany, nawet jeżeli zostanie podpisany,

musi być opisany datą i podpisem.

Należy dodać, że obecność świadków nie jest wymagana w przypadku testamentu własnoręcznego, wbrew panującemu wśród Polaków przekonaniu.

Testament notarialny rozwiewa wątpliwości, które pojawiają się w przypadku testamentu odręcznego. W jego przypadku nie da się podważyć tego, czy został rzeczywiście napisany własnoręcznie, ponieważ nie ma to znaczenia. W dodatku istnienie notarialnego poświadczenia podziału majątku obniża ryzyko próby podważenia go. Jest to dokument urzędowy.

Należy pamiętać, że notariusz może może odmówić spisania dokumentu jakim jest testament osobie obłożnie chorej na łożu śmierci. Lepiej sporządzić go jeszcze, gdy jesteśmy w pełni zdrowi. Ponadto, trudniej go podważyć w przeciwieństwie do oświadczenia woli.

Testament notarialny daje pewność, że zamiary testatora zostaną spisane zgodnie z obowiązującym prawem

Koszty testamentu notarialnego

O ile testament w postaci oświadczenia woli nie kosztuje nic – jedynie kartkę papieru, koszt atramentu, to wizyta u notariusza jest już płatna. Jednak nie zapłacimy za niego, jak za zboże.

Decydując się na testament notarialny, wydamy 150-200 zł netto + koszty wypisów. Łącznie może to wynieść około 300 zł. Pamiętajmy jednak, że brak testamentu może kosztować o wiele więcej. Dzieci czy inni spadkobiercy w przypadku braku spadku dziedziczą łącznie i stają się współwłaścicielami nieruchomości, czy innych składników masy majątkowej. Ich następny podział musi odbyć się notarialnie, a to już są koszty rzędu 1000-2000 złotych. A co w przypadku, gdy tych nieruchomości jest kilka?

Testament a podatki

Należy pamiętać, że fakt dziedziczenia należy zgłosić do urzędu skarbowego, gdy wartość spadku wynosi ponad 9637 zł. Żeby nie zapłacić podatku od spadku nie należy tylko być spokrewnionym ze zmarłą osobą. Należy poinformować urząd o tym, że się wzbogaciliśmy na druku SD-Z2, na którym zgłasza się także darowizny. Mamy na to pół roku od uprawomocnienia się wyroku sądu nt. nabycia spadku, tak samo jak w przypadku, gdy chcemy się spadku zrzec. Należy pamiętać o tych czynnościach. Inaczej grozi nam tzw. domiar, czyli podatek uznaniowy wynoszący nawet 20% w przypadku większych składników masy majątkowej. Wtedy koszt spadku znacznie poszybuje w górę.

Jak dowiedzieć się czy coś odziedziczyliśmy?

Usługę sprawdzenia stanu testamentu, wykona nam notariusz. O ile oczywiście testament został spisany notarialnie. Akt ten będzie wtedy znajdował się w rejestrze testamentów notarialnych, do którego ma dostęp każdy dowolny notariusz.

W przypadku testamentu napisane odręcznie może pojawić się problem w przypadku jego zguby. Wtedy być może nigdy nie dowiemy się, jaka była wola spadkodawcy.

Czym jest zachowek?

Zachowek jest ważną instytucją prawa spadkowego, której nie sposób nie wymienić podczas zastanawiania się nad ideą testamentu. Do zachowku są uprawnione standardowo najbliżsi członkowie rodziny spadkodawcy. Jest wśród nich żona oraz dzieci.

Polega on na tym, że pozostałe dzieci, które mogły się spodziewać, że coś odziedziczą, mają prawo majątkowe w stosunku do osoby, która odziedziczyła coś konkretnego. Roszczenie to wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu w przypadku dziedziczenia ustawowego. Dzieciom i zstępnym oraz osobom trwale niezdolnym do pracy wysokość zachowku przysługuje w wyższej wartości. Jest to 2/3 udziału spadkowego.

Przy ustalaniu udziału spadkowego, a tym samym zachowku pomija się osoby wydziedziczone lub te, które zrzekły się dziedziczenia.  Ponadto na wysokość należnych pieniędzy dla osób ustawowo dziedziczących, bierze się pod uwagę wcześniejsze darowizny, jednak z okresu dalszego niż 10 lat.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *